W południowo-zachodnim zakątku Polski, tam gdzie Sudety stają się łagodniejsze, a krajobraz zaskakuje bajkowymi formacjami skalnymi, rozciągają się Góry Stołowe. To jedyne w swoim rodzaju pasmo górskie, którego uroda przyciąga nie tylko miłośników wędrówek, ale też całe rodziny, kuracjuszy i poszukiwaczy ciszy. To tu, między Kudową-Zdrojem, Dusznikami-Zdrojem i Polanicą-Zdrojem, natura i człowiek wspólnie stworzyli miejsce, które łączy przygodę z wypoczynkiem, a aktywność z regeneracją. Bez względu na porę roku Góry Stołowe i Kotlina Kłodzka zapraszają swoją różnorodnością i niepowtarzalnym klimatem. To jeden z tych regionów naszego kraju, do którego chce się wracać i za każdym razem odkrywać coś nowego.
Foto 0; https://pngs.gov.pl/
Błędne Skały: spacer pośród skalnych korytarzy
Są miejsca na mapie Polski, które bardziej przypominają fantastyczne światy z książek niż rzeczywistość. To właśnie tutaj, w skalnych labiryntach Gór Stołowych, krajobraz zaskakuje na każdym kroku. Olbrzymie głazy, wąskie przejścia i formacje o niezwykłych kształtach tworzą jedną z najbardziej unikalnych tras spacerowych w Polsce. Góry Stołowe to prawdziwy raj dla spacerowiczów. Oferują zarówno łatwe, rodzinne ścieżki, jak i dłuższe wędrówki przez dzikie zakątki Parku Narodowego. To właśnie tutaj każdy, bez względu na wiek czy kondycję, może poczuć dreszcz prawdziwej przygody.
Foto 1; https://pngs.gov.pl/
W samym sercu Parku Narodowego Gór Stołowych znajduje się jedno z najbardziej fascynujących miejsc w całej Polsce – Błędne Skały. Ten naturalny labirynt utworzony przez wietrzejące piaskowce to sieć wąskich korytarzy, szczelin i skalnych „pokoi”, które tworzą istny labirynt. Spacerując między skałami, trzeba się czasem przeciskać bokiem, schylać, a nawet… zdejmować plecak, by zmieścić się w ciasnym przejściu. Dla dzieci to prawdziwa frajda, a dla dorosłych powrót do dziecięcej radości odkrywania. Nic dziwnego, że twórcy „Opowieści z Narnii” wybrali to miejsce na tło filmowych przygód. Skalne labirynty wyglądają jak żywcem wyjęte z fantastycznego świata. Trudno znaleźć bardziej niezwykłe miejsce na plan filmowy.
Szczeliniec Wielki: kamienna galeria natury
Drugim niezwykłym miejscem na mapie skalnych przygód Gór Stołowych jest Szczeliniec Wielki, (919 m n.p.m.). Jest najwyższym szczytem i jedną z perełek w Koronie Gór Polski. Dla miłośników górskich wyzwań stanowi obowiązkowy przystanek na trasie zdobywania 28 najwyższych wierzchołków naszego kraju. Wznosi się majestatycznie nad Kotliną Kłodzką, przyciągając turystów nie tylko wysokością, ale też niezwykłą atmosferą i formacjami skalnymi, które wyglądają jak wyrzeźbione ręką artysty. Droga na Szczeliniec Wielki nie jest trudna. Jego dostępność sprawia, że cieszy się popularnością wśród rodzin z dziećmi, seniorów i początkujących turystów. To jedne z tych gór, na które można wybrać się „na lekko”, by odpocząć, poobserwować przyrodę i poczuć się jak odkrywca. Prowadzi na niego wygodna, kamienista ścieżka z ponad 600 schodami, które zostały wybudowane już w XVIII wieku. Choć podejście może lekko zmęczyć, to nie wymaga jednak górskiej kondycji. Wystarczy tylko odrobina chęci i dobrego humoru. A na górze… nagroda, której nie da się opisać w kilku słowach. Na szczycie rozciąga się niezwykły kamienny labirynt, pełen tarasów widokowych, skalnych przejść, wąskich korytarzy i naturalnych rzeźb, które od wieków pobudzają wyobraźnię.
Foto 2; https://pngs.gov.pl/
Podczas spaceru po szczycie można napotkać formacje skalne o fantazyjnych kształtach i nazwach, które mówią same za siebie: Małpolud, Wielbłąd, Tron Pradziada czy Słoń. Każda z nich ma swoją historię. Jedne powstały z ludowej wyobraźni, inne są efektem geologicznych procesów, które trwały miliony lat. Jedną z największych atrakcji jest „Piekiełko”. To wąska szczelina, do której prowadzi strome zejście między skałami. Nawet w gorący, letni dzień panuje tam chłód i półmrok, co dodaje temu miejscu nuty tajemniczości. Prawdziwym widowiskiem natury jest gra światła na piaskowcowych skałach,
a niezapomnianym przeżyciem są tu malownicze wschody i zachody słońca.
Szlaki dla wszystkich i wędrówki bez pośpiechu
Największą zaletą skalnych labiryntów Gór Stołowych jest ich przystępność. To nie są trasy dla wspinaczy czy zaawansowanych turystów. To miejsca przygotowane z myślą o rodzinach z dziećmi, osobach starszych i wszystkich, którzy chcą poczuć dreszczyk emocji bez ryzyka. Drewniane pomosty, schodki i oznaczenia sprawiają, że nawet w gęstym labiryncie nie sposób się zgubić. Nie trzeba być doświadczonym piechurem ani zdobywcą górskich szczytów, by w pełni cieszyć się pięknem przyrody i urokiem spokojnych wędrówek. Góry Stołowe, udowadniają, że góry mogą być dostępne dla każdego – niezależnie od wieku, kondycji czy tempa marszu. To idealny region dla tych, którzy kochają naturę, ale cenią sobie również komfort, bezpieczeństwo i chwile wytchnienia. Wycieczki można łatwo dostosować do możliwości uczestników – od kilkugodzinnych spacerów, przez całodzienne wyprawy, po spokojne przechadzki ścieżkami edukacyjnymi. To doskonałe miejsce, by dzieci po raz pierwszy zetknęły się z górami – bez presji, za to z dużą dawką zachwytu.
Foto 3; Traseo.pl
Uzdrowiskowe perełki Kotliny Kłodzkiej
Po dniu pełnym emocji i skalnych odkryć warto zanurzyć się
w atmosferze jednego z trzech słynnych uzdrowisk Kotliny Kłodzkiej. Położona w sercu Sudetów, słynie nie tylko z malowniczych krajobrazów i zabytków, ale przede wszystkim z wyjątkowego mikroklimatu oraz bogactwa wód mineralnych. Kotlina Kłodzka to jedno z najpiękniejszych i najbardziej zróżnicowanych przyrodniczo miejsc w Polsce. To właśnie tutaj znajdują się jedne z najsłynniejszych uzdrowisk w kraju, które od wieków przyciągają kuracjuszy spragnionych zdrowia, relaksu i kontaktu z naturą. Oto najważniejsze uzdrowiskowe perełki Kotliny Kłodzkiej:
Kudowa-Zdrój – miasto z duszą i mocą wód
W sercu malowniczej Kotliny Kłodzkiej, przy samej granicy z Czechami, leży jedno z najbardziej wyjątkowych uzdrowisk w Polsce – Kudowa-Zdrój. To miasto, które od wieków przyciąga nie tylko kuracjuszy, ale też miłośników przyrody, historii i kultury. Połączenie leczniczych wód, uzdrowiskowej atmosfery i bogatej przeszłości sprawia, że Kudowa zasłużenie nazywana jest miastem z duszą i mocą wód. Już w XVII wieku leczono tu wodami mineralnymi, a w XIX wieku kurort zyskał europejską sławę, przyciągając gości z całego kontynentu. Dziś można poczuć tę historię spacerując po deptaku, odwiedzając zabytkowe wille, sanatoria i Teatr Zdrojowy, który do dziś tętni życiem kulturalnym.
W Kudowie odbywa się m.in. prestiżowy Międzynarodowy Festiwal Moniuszkowski, a także liczne koncerty, wystawy i wydarzenia plenerowe.
Foto 4; https://kudowa.pl/
Kudowa-Zdrój to także idealne miejsce na rodzinny wyjazd. Na najmłodszych i dorosłych czeka tu wiele ciekawych atrakcji. Jedną z nich jest Aquapark „Wodny Świat” z zespołem basenów, saun i strefą wellness. Ciekawą propozycją jest również Szlak Ginących Zawodów. Można tu uczestniczyć w warsztatach garncarstwa, pieczeniu chleba, kowalstwa czy tkactwa, a także zobaczyć mini-ZOO i historyczny wiatrak. W centrum miasta znajduje się urokliwe Muzeum Zabawek „Bajka” z ponad 5000 eksponatów z różnych epok. Natomiast miłośnicy przyrody docenią Muzeum Minerałów i Kamieni Szlachetnych, prezentujące kolekcje kryształów, ametystów, agatów czy meteorytów, jak również niesamowite skamieniałości, w tym jaja dinozaurów z Mongolii. Na uwagę zasługuje również Kaplica Czaszek znajdująca się w miejscowej dzielnicy Czermna. Jest to jeden z trzech takich obiektów w Europie. W jej wnętrzu gromadzone są setki czaszek na ścianach i sklepieniu, a krypty kryją tysiące szczątków ludzi, którzy zmarli w wyniku wojen i epidemii XVII–XVIII wieku. Miejsce to porusza i skłania do refleksji. Tuż obok warto odwiedzić unikalną Ruchomą Szopkę z Czermnej, złożoną z 250 ręcznie wyrzeźbionych figurek, z lipowego drewna, poruszających się w rytm muzyki.
Moc wód leczniczych
W samym centrum miasta rozciąga się Park Zdrojowy, którego aleje prowadzą wśród starodrzewu, kwiatowych rabat i cichych zakątków. Park zachwyca nie tylko roślinnością, ale i elegancją zabytkowych budowli, takich jak Pijalnia Wód Mineralnych, w której można skosztować zdrowotnych źródeł: „Moniuszko”, „Marchlewski” i „Śniadecki”. Od wieków stosowane są w leczeniu chorób serca i układu krążenia, schorzeń przewodu pokarmowego, chorób tarczycy oraz zaburzeń przemiany materii i otyłości. Wody podawane są zarówno do picia, jak i wykorzystywane w kąpielach oraz inhalacjach. Kudowa posiada nowoczesne sanatoria i ośrodki lecznicze, które oferują profesjonalne kuracje w komfortowych warunkach. Nowoczesnym dodatkiem do tej zielonej przestrzeni jest tężnia solankowa, tworząca mikroklimat zbliżony do morskiego. Jest idealna w leczeniu dróg oddechowych i ukojenia zmysłów.
Polanica-Zdrój – elegancja i nowoczesność
Kolejnym urokliwym i prestiżowym kurortem uzdrowiskowym w Kotlinie Kłodzkiej jest Polanica-Zdrój. Miasto łączy w sobie wyjątkową elegancję, tradycję leczniczą i nowoczesne podejście do zdrowia oraz wypoczynku. Od lat przyciąga kuracjuszy, turystów i artystów, zachwycając atmosferą, infrastrukturą i licznymi atrakcjami. Miasto zawdzięcza swój rozwój naturalnym źródłom wód mineralnych, głównie szczawom wodorowęglanowo-sodowym, które korzystnie wpływają na układ pokarmowy, krążeniowy i ogólną kondycję organizmu. Woda „Wielka Pieniawa”, jedna z najbardziej znanych w Polsce, dostępna jest w eleganckiej Pijalni Wód Mineralnych, stanowiącej centralny punkt uzdrowiska.
Foto 5; www.polanica.pl/
Na szczególną uwagę w Polanicy-Zdrój zasługuje Park Zdrojowy. To starannie zaprojektowana przestrzeń pełna fontann, kwiatowych kompozycji i alejek spacerowych. Jego stylowy charakter dopełniają zdobione ławki, secesyjna architektura i nowoczesne elementy małej architektury, tworząc harmonijną całość, sprzyjającą relaksowi i regeneracji. Spacerując po eleganckim deptaku, można natrafić na liczne kawiarnie, restauracje i sklepy z regionalnymi produktami. W ofercie dominują naturalne kosmetyki, zioła, ceramika i lokalne przysmaki. Miasto znane jest też z wyrobów czekoladowych i rękodzieła artystycznego. Polanica-Zdrój to także miasto kultury. Regularnie odbywają się tu koncerty, festiwale i wydarzenia artystyczne – m.in. Międzynarodowy Festiwal Filmów Amatorskich POL-8, festiwal muzyki chóralnej „Tutti Sings” czy przeglądy teatrów ulicznych. Teatr Zdrojowy im. Mieczysławy Ćwiklińskiej gości liczne spektakle, koncerty i spotkania autorskie.
Dla aktywnych czekają w mieście nowoczesne ścieżki rowerowe, park linowy, korty tenisowe, siłownie plenerowe i rozbudowana infrastruktura sportowo-rekreacyjna. Zimą można stąd szybko dotrzeć na stoki narciarskie w pobliskim Zieleńcu czy Czarnej Górze.
Lecznictwo i nowoczesna rehabilitacja
Miasto oferuje również wysokiej klasy bazę sanatoryjną i medyczną. W uzdrowisku działają ośrodki specjalizujące się w leczeniu schorzeń serca, naczyń krwionośnych, nadciśnienia, cukrzycy oraz chorób układu pokarmowego. Kuracjusze korzystają z kąpieli mineralnych, inhalacji, masaży i innowacyjnych zabiegów fizykoterapeutycznych. Nowoczesne obiekty łączą medycynę naturalną z osiągnięciami współczesnej technologii. Polanica-Zdrój, mimo silnego osadzenia w tradycji uzdrowiskowej, rozwija się bardzo dynamicznie. Inwestuje w ekologię, smart rozwiązania miejskie oraz turystykę prozdrowotną. To miejsce, które trafia w potrzeby zarówno starszych kuracjuszy, jak i młodszych turystów szukających odpoczynku w stylu slow life, bez rezygnowania z komfortu.
Duszniki-Zdrój – miasto Chopina i papieru
W sercu Kotliny Kłodzkiej, pośród górskich krajobrazów i uzdrowiskowej zieleni, leży wyjątkowe miejsce – Duszniki-Zdrój. To miasto o dwóch duszach: uzdrowiskowej i artystycznej. Znane z zabytkowej papierni oraz silnie związane z postacią Fryderyka Chopina, Duszniki łączą tradycję z klimatem sprzyjającym leczeniu i wypoczynkowi. To nie tylko kurort, ale też przestrzeń, gdzie historia i kultura grają pierwsze skrzypce. Miasto zapisało się na kartach historii jako pierwsze miejsce publicznego koncertu Fryderyka Chopina poza granicami ówczesnego Królestwa Polskiego. W 1826 roku, zaledwie 16-letni kompozytor zagrał tu koncert charytatywny na rzecz ubogich. Od tego czasu postać Chopina stała się symbolem miasta. Na jego cześć, co roku w sierpniu odbywa się Międzynarodowy Festiwal Chopinowski, jeden z najstarszych festiwali muzyki poważnej w Europie. W zabytkowym Dworku Chopina, pełniącym funkcję sali koncertowej, występują znakomici pianiści z całego świata, oddając hołd geniuszowi polskiej muzyki.
Foto 6; visitduszniki.pl
Jedną z największych atrakcji miasta jest Muzeum Papiernictwa, mieszczące się w unikalnym XVII-wiecznym młynie papierniczym, zbudowanym na wodzie. To jedyny tego typu zabytek w Polsce i jeden z niewielu w Europie. Miejsce to nie tylko opowiada historię papiernictwa, ale także umożliwia uczestnictwo w warsztatach ręcznego czerpania papieru, co stanowi niezapomnianą atrakcję dla dzieci i dorosłych.
W muzeum można zobaczyć stare maszyny papiernicze, dokumenty, banknoty, znaki wodne, a także wystawy czasowe o tematyce artystycznej i technicznej. Duszniki-Zdrój urzekają nie tylko zabytkami, ale i spokojną atmosferą. Spacerując po parku zdrojowym, można podziwiać kolorowe rabaty kwiatowe, stylową pijalnię wód, a także inhalatorium na wolnym powietrzu. Deptak zachęca do relaksu przy filiżance kawy, a pobliskie szlaki turystyczne prowadzą do górskich punktów widokowych i leśnych zakątków.
Uzdrowisko z historią
Duszniki-Zdrój to także jeden z najstarszych kurortów w Polsce. Już w XVII wieku doceniano lecznicze właściwości miejscowych źródeł wód mineralnych. Dziś miasto oferuje nowoczesne sanatoria i zakłady przyrodolecznicze, specjalizujące się m.in. w leczeniu chorób układu oddechowego, krążenia oraz przewodu pokarmowego. Wody mineralne, w tym znana „Pieniawa Chopina”, wykorzystywane są w kuracjach pitnych, kąpielach i inhalacjach. Szczególnie polecane są osobom
z problemami reumatologicznymi oraz w celach profilaktycznych i regeneracyjnych.
Region, do którego chce się wracać
Góry Stołowe i Kotlina Kłodzka tworzą wyjątkowy region, gdzie każdy znajdzie coś dla siebie. To miejsce, gdzie kamień i woda stworzyły krajobraz niepodobny do żadnego innego w Polsce, a człowiek dopełnił go kulturą, gościnnością i troską o zdrowie. Tutaj odpoczywa się pełną piersią – dosłownie i w przenośni. Ten wyjątkowy region w południowo-zachodniej Polsce kusi niezwykłymi formacjami skalnymi, malowniczymi szlakami turystycznymi i renomowanymi uzdrowiskami, które od wieków przyciągają kuracjuszy z całej Europy. Uzdrowiska Kotliny Kłodzkiej łączą w sobie walory zdrowotne, przyrodnicze i kulturowe. Warto wybrać się tu nie tylko dla poprawy zdrowia, ale i dla odpoczynku od codziennego zgiełku, zanurzenia w naturze i odkrywania bogactwa Dolnego Śląska. Dla miłośników natury to prawdziwy skarb, dla rodzin z dziećmi – gwarancja udanych wakacji, a dla osób szukających wyciszenia – przestrzeń do oddechu i kontemplacji.
Tekst: Anna Molęda-Kompolt
Zdjęcia: Pixabay
Propozycje tras spacerowych w Górach Stołowych (Przewodnik):
Szczeliniec Wielki – najwyższy szczyt Gór Stołowych
- Długość trasy: ok. 5,5 km (w obie strony)
- Czas przejścia: 2–3 godziny
- Start: Karłów
- Stopień trudności: umiarkowany
- Atrakcje: ponad 600 schodów, skalne „rzeźby” (Małpolud, Wielbłąd, Słoń), bajkowe wąwozy i punkt widokowy na szczycie (919 m n.p.m.)
Szczeliniec Wielki to obowiązkowy punkt każdej wizyty w Górach Stołowych. Choć podejście po kamiennych schodach może dać się we znaki, widoki i skalne labirynty rekompensują każdy krok.
Błędne Skały – skalny labirynt dla każdego
- Długość trasy: pętla ok. 3,5 km
- Czas przejścia: 1,5–2 godziny
- Start: parking dolny (przy Drodze Stu Zakrętów)
- Stopień trudności: łatwy / umiarkowany
- Atrakcje: wąskie szczeliny (niektóre wymagają przejścia bokiem!), skalne korytarze i widok na Kotlinę Kłodzką
To jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc w Parku Narodowym Gór Stołowych. Szlak wiedzie przez naturalne labirynty skalne, które wyglądają jak scenografia z filmu fantasy.
Pasterka – Łężyckie Skałki – Pasterka
- Długość trasy: ok. 6 km (pętla)
- Czas przejścia: 2 godziny
- Start i meta: wieś Pasterka
- Stopień trudności: łatwy
- Atrakcje: spokojny szlak przez łąki i lasy, Łężyckie Skałki – dzikie, mniej uczęszczane formacje skalne
To propozycja dla tych, którzy chcą uciec od tłumów i poczuć kontakt z dziką przyrodą. Szlak prowadzi przez rozległe łąki i leśne ścieżki, z dala od turystycznego zgiełku.
Radków – Baszty – Radkowskie Skały
- Długość trasy: ok. 7–8 km
- Czas przejścia: 2,5–3 godziny
- Start: Radków (parking przy zalewie)
- Stopień trudności: umiarkowany
- Atrakcje: punkty widokowe na Radków, formacje „Baszty”, cisza i przestrzeń
Jedna z najbardziej malowniczych tras z szerokimi panoramami i wyjątkowymi skalnymi punktami obserwacyjnymi. Idealna na nieśpieszne spacery i pikniki.
Zielony Szlak: Kudowa-Zdrój – Karłów przez Skalniak
- Długość trasy: ok. 12 km
- Czas przejścia: 4–5 godzin
- Start: Kudowa-Zdrój
- Meta: Karłów
- Stopień trudności: umiarkowany/trudniejszy
- Atrakcje: widoki z Hali pod Ścinawką, cisza lasów PNGS, punkt na Skalniaku (915 m n.p.m.)
Dłuższa wyprawa dla bardziej wytrwałych piechurów. Trasa pozwala zobaczyć mniej znane oblicze Gór Stołowych – spokojne, dzikie, niespieszne.
Porady dla spacerowiczów:
- Obuwie: zawsze warto mieć wygodne buty trekkingowe – nawet łatwe trasy bywają śliskie po deszczu.
- Woda i przekąski: niektóre trasy (np. Błędne Skały) nie oferują punktów gastronomicznych.
- Park Narodowy: poruszaj się tylko po wyznaczonych szlakach – wiele terenów objętych jest ochroną.
- Sezonowość: najlepiej odwiedzać wiosną, latem i jesienią. Zimą wiele tras bywa oblodzonych lub nieprzejezdnych.
- Dla rodzin z dziećmi: polecane są trasy do Błędnych Skał i Szczelińca – pełne atrakcji i bezpieczne przy dobrej pogodzie.
